MANILEÑO DOWNGRADED: “Citizen of the Capital” no more?

2015-category-title-dear-manila2018-post-image-dearmanila-manila447-02

This article is part of Aurora Metropolis’ #Manila447 Series in celebration of Araw ng Maynila. The views expressed by the author does not reflect the view of all organizations he represent or he is affiliated with.


 

Just recently, I’ve read a news about the transfer of the Capital City in line with the proposed Federal Constitution as replacement to our current 31-year-old Constitution.

Speaking on behalf of Rodrigo Duterte’s consultative committee (ConComm) which attempts to draft a “hybrid charter”, lawyer Roan Libarios said in an interview that under the proposed federal government, vital centers shall be divided to other metropolitan areas as way of distributing powers in different regions. He cited the former Clark Airbase in Pampanga as the new administrative center while Metro Cebu can serve as another center to decongest traffic in Metro Manila, the current National Capital Region (NCR).

Libarios emphasized that since the 1987 Constitution does not exactly mandate Manila or Metro Manila as the Philippine capital, the ConComm is open to proposals for a new capital centers that shall serve as images of our country to the world.

This raises many questions in my mind:
– Is Manila become less valuable socially, culturally and politically?
– Is being “congested” an enough reason to hinder Manila from becoming a national capital?
– Do Manileños fail to exemplify a living global image for Filipinos?

Let me share my observations in a micro-perspective: As a Manileño or someone who was born, live and observe the city of Manila for all of his life.

While it is not provided by the current charter, dictator and former president Ferdinand Marcos released Presidential Decree No. 940 on June 24, 1976 “establishing Manila as the capital of the Philippines and as the permanent seat of the national government”. This instituted the formal transfer of the Capital City title to Manila from Quezon City which was declared as such by then president Elpidio Quirino in 1948. Months prior to the declaration of PD 940, Marcos also issued Presidential Decree No. 824 on November 7, 1975 creating Metropolitan Manila and, at the same time, declaring it as NCR. Given these orders from a head of state at that time, it is suffice to say that Manila and Metro Manila are both legally proclaimed as national capitals, contrary to Libarios’ claim that there was no legal mandate on the designation of seats of powers.

However, in the course of Manila’s growing economy in the 1970s, Escolta, the country’s central business district (CBD), started to feel the hardships of running the country’s commercial facet. The issues of traffic congestion, lack of parking areas and bigger office spaces forced big companies and leaders of vital industries to search for new places and build their own business infrastructures. One great example is the Ayala group who saw the potential in the former Makati municipality from a vast empty land to a progressive CBD. The rise of the Ayala Empire in Makati has made Escolta down on its knees as the commercial capital of the Philippines.

Despite the loss of a vital gem in its crown, Manila continues to be relevant in the socio-political arena. It’s not just because Malacañang is located here but, also, Manila served as a significant venue to display the continuing saga of struggling workers, highly-vigilant students and youth leaders and movers of political reforms that led to policy changes, political shifts and, the most memorable of all, ouster of a president.

Linking to Manila’s socio-political value is its history that made the city an invaluable cultural paragon. Since 1571 when Adelantado Miguel Lopez de Legazpi founded the city as the seat of the Spanish empire in the East, Manila became the administrator and messenger – or a dictator, in this matter – of all important instructions and directives from the King of Spain and the Governor General. Even before colonizers controlled the Philippines, Manila’s leadership culture ran in its veins with the emergence of the rajahs, datus and other dominant leaders of pre-Spanish Philippines.

Indeed, it has all the aces to retain the title of the Philippines’ capital, but is it really enough for Manila to continue its duties of becoming the Capital?

Truth be told: Manila is generally filthy, unruly and crammed. Unlike other cities, the capital city shows slower economic development and uncomfortable kind of living. It is mostly dependent to the national government in terms of tourism promotion and development. Poverty is evident in almost all corners of the city and the local government which was led and managed by well-known political juggernauts after EDSA People Power Revolution remains passive with delivering services and initiatives to raise the morale of its citizens.

All of these dilemma made the worse generation of Manileños since pre-World War 2 years – downgraded, dispirited locals who need to endure daily battles first before studying, working and living with dignity, harmony and pride. More of us feel that the government sees us as important because we have their votes in the next elections. More of us feel that idolizing and supporting their cheap stunts have monetary and material value. More of us feel that Manila is no longer a classy, honorable home but a warzone where every day is a struggle and every moment is a chance for survival.

Yes, Manila may be losing the Capital City title once the current regime pushed their proposed system. It may be sooner than we think and we cannot do anything because we have a dirty-old tyrant in the palace.

But is it too late for us to change Manila? Is it too late to break the curse for our dear city? It is for us as one community of Manileños to decide and act.

 

 

AURORA-NEW-LOGO-2015 copy_small

Pansamantalang Pamamahinga

Ngayon pa lang ay humihingi na ako ng paumanhin sa iilang tumatangkilik ng Aurora Metropolis dahil sa pagiging inactive nito sa humigit-kumulang dalawang buwan. Hindi po ito dahil sa tinatamad akong magsulat o wala akong maisulat. Kung tutuusin, maraming bagay sa buhay ko ngayon ang ikinagagalak kong ibahagi sa inyo. Sa kabilang banda, ang mga bagay na iyon ang nagiging hadlang upang pagtuunan ng pansin ang aking pagsusulat.

Hindi lingid sa atin ang magkaroon ng maraming gagawin. Minsan pa nga, hindi na natin alam kung ano ang uunahin at paano magagawa ang lahat ng iyon sa mas mabilis na panahon. Naisin man nating i-prioritize ang mga iyon ay hindi natin kaya dahil tao lang tayo na napapagod din.

Yan po ang kalagayan ko ngayon.

Sa hangarin kong mas makatulong sa adbokasiyang napakahalaga sa akin, may mga makabuluhang gawain akong hindi ko na mabigyan ng pansin. Patawarin po ninyo ako pero isa sa mga hindi ko mabigyan ng atensiyon ay ang pagsusulat para sa pansarili kong kamalayan. Ito ang blog na binabasa ninyo ngayon.

Nitong mga nakaraan ay nagplano akong bumuo ng iba pang blog site para sa iba pang gamit. May isang kaibigan na nagsabi sa akin na palakasin ko na lang ang Aurora Metropolis kaysa gumawa pa ng panibago. May punto naman siya dahil sa limang taon at iilang tagasubaybay, masasabi kong matagumpay pa rin ang Aurora Metropolis. Bakit nga ba hindi ko na lang ito pagandahin at mas palawakin ang kaya nitong gawin upang bigyan ng inspirasyon ang mas maraming mambabasa?

Dito ako nagising sa katotohanan, nalungkot at walang humpay na humingi ng tawad sa aking mahal na blog site. Napagtanto kong marami nang tao ang na-inspire ng Aurora Metropolis at nananatili siya sa akin (kumpara sa mga blog site ko dati na pinagsawaan ko) dahil may dahilang tila nagtatago at naghihintay kong mahanap.

Dahil nga doon ay hinahanap ko ang dahilang iyon at patuloy na hinahanap, kaya pansamantala ay mananahimik ang inyong lingkod sa pagpo-post sa Aurora Metropolis upang bigyang daan ang maraming ideya upang mas maging malakas ang blog site ko. Ginawa ko ito para lang dapat sa regular kong pag-eensanyo sa pagsusulat, ngunit dahil sa mga kaibigang lubos na sumusuporta sa aking mga magulong pananaw ay nagkaroon siya ng panibagong dahilan para mabuhay at patuloy na mabuhay. Nais kong magpatuloy ang Aurora Metropolis at maging mas akma sa interes ng bawat taong pupunta dito.

Hindi ko po isasara ang Aurora Metropolis. Bigyan nyo lang po ako ng kaunting panahon upang mas mapabuti ang blog site ko na magiging blog site na rin ng sinuman sa hinaharap.

Patuloy akong nagpapasalamat sa mga sumusuporta, kilala ko man sila nang personal o hindi dahil binigyan niyo ako ng ideya kung gaano ako kaepektibong manunulat. Lagi kong tinatanim sa aking damdamin ang bawat papuring inyong binibigay at tinutugunan ang kung anumang mali kong nasabi. Masaya akong maging bahagi sa pagbuo ng sarili ninyong mga komentaryo. Kahit sa mga salitang aking tinitipa dito ay nakatulong ako sa paghubog ng lungsod ng Maynila at ng bansang pare-pareho nating panirahan.

Magbabalik po ako. Hindi po ako mawawala. Muli, maraming salamat po.

auroraheader8

Tambuli: Sampung Taon Ng Pagsusulat Para sa Lahat

(TAMBULI ang pangalan ng opinion column ng may-akda noong siya’y bahagi pa ng Ang Pamantasan (AP), ang opisyal na pahayagan ng Pamantasan ng Lungsod ng Maynila)

Ang larawan ng inyong lingkod na ginamit para sa kanyang kolum na "Tambuli" (2004-2005)

Ang larawan ng inyong lingkod na ginamit para sa kanyang kolum na “Tambuli” (2004-2005)

Mahal ko ang pagsusulat… pero tulad ng proseso ng pag-ibig, dumaan ako sa napakatagal at masalimuot na mga karanasan bago ako tuluyang mahalin ng aking mga sinusulat at mahalin ang aking sarili bilang tunay na manunulat. Para sa isang nilalang na sagana sa mga di-malilimutang alaala, itinulak ko ang sarili ko sa mundong kung saan ang mga tao ay nabubuhay sa mga salitang iniiwan nila bago tumawid sa kamatayan. Para sa akin, ang pagsusulat ay hindi lang talento o kakayahan, kundi kayamanang pinagpapaguran at pinakikinabangan sa takdang panahon.

Nagkaroon ako ng matinding interes sa pagsali sa newspaper sa aking paaralan noong elementary at high school. Pangarap ng inyong lingkod ang mailathala ang aking gawa sa pahayagang isang beses lang sa isang taon kung lumabas. Malakas ang loob ko dahil matataas lagi ang nakukuha kong marka sa mga sulatin. Ngunit sa iilang pgkakataong sinubukan kong kumuha ng pagsusulit sa dyaryo ng eskwela ay kabaligtaran nito ang nangyayari – rejected.

 

Tumuntong ako sa kolehiyo na hindi dinala ang ambisyong magsulat. Pero tila nahinog na ang panahon at mismong tadhana na ang nagbibigay sa akin ng oras upang patunayan ang meron ako pagdating sa pagsusulat.

Unang linggo ng Hulyo 2004, sampung taon ang nakalipas, sa bulletin board sa ground floor ng Gusaling Lacson. Nakita ko at ng aking mga kaklase ang isang anunsyo kung saan ang unibersidad ay naghahanap ng mga bagong staff writer sa Ang Pamantasan, ang opisyal na dyaryo ng Pamantasan ng Lungsod ng Maynila. Marami sa mga kamag-aral ko ang interesadong sumali sa competitive examinations, at dahil interesado sila ay naging interesado na rin ako. Sa huling araw ng submission ng application form ay natuklasan kong iilan na lang kaming mga tutuloy sa pagsusulit sa AP. Hindi ko makakalimutan ang hapong iyon habang hawak ang form ko – ang hapong bibitawan ko ang isang desisyong babago ng aking buhay. “Wala nang atrasan!” Yan ang natatandaan kong sinabi ko at saka ko pinasa ang aking aplikasyon.

Ika-24 ng Hulyo 2004, kabado ako sa araw ng exam. Hindi pa kasi ako gaanong bihasa sa malalim na Ingles na siyang wikang gamit sa mga artikulong sinusulat sa AP. Mukha ring may mga karanasan na sa campus journalism ang mga kasama kong kumukuha ng pagsusulit. Ngunit sa loob-loob ko, kung ano ang alam ko ay yun ang gagamitin ko. Hindi na pwedeng mag-back out. Tinapos ko ang exam nang magaan ang loob at hindi tulad noon, wala akong hinihintay na resulta.

Lumipas ang mga araw at patuloy kong inoobersabahan ang buhay kolehiyo. Tutok ako sa pag-aaral at ginagamay ang mga pagsubok bilang freshman ng isang prestihiyosong unibersidad. Katatapos lang ng isang seminar sa gymnasium nang makasalubong namin sa hallway ng Gusaling Villegas ang presidente ng student council. Kami ang hinahanap niya, ako at isa ko pang kaklase na nagbigay sa amin ng kaba. Sinundan na lang namin siya at papunta kami sa Gusaling Atienza. Halos malapit na kami sa isa sa mga room nang itanong namin kung saan kami pupunta. “Nakapasa kayo sa AP! May interview kayo ngayon!”

Sa isang silid ay naroon at nakaupo ang labindalawang mag-aaral kung saan ang ilan sa kanila’y pamilyar sa aking paningin. Pinapuwesto kaming dalawa sa bandang gitna at sinabihang maghintay na tawagin para sa interview. Sa paglibot ng aking mata’y napansin kong sa itsura pa lang ay makikita ang pagkakaiba ng kanilang mga karakter. Sa pagpapakilala namin ay dito ko nalamang hindi lahat kami ay nasa kursong Mass Communication. Mayroong Accountancy, Business Administration, Education, Psychology at Social Work.

Dumating na ang pagkakataon ng aking panayam. Wala akong gaanong natatandaan noong oras na iyon kundi may anim na tao sa aking harapan at ilan sa kanila’y masasabing mga “makapangyarihan” sa Pamantasan. Hindi ko rin matandaan kung ano ang mga itinanong nila, kung ano ang mga naging sagot ko at kung ano ang pakiramdam ko nang matapos ang interview.

Ilang araw lang ang lumipas ay lumabas ang resulta. Nakapasa ako sa screening at opisyal na naging miyembro ng editorial board ng AP sa ika-25 taon nito. Nagbalik-tanaw sa akin ang lahat ng panahong nangarap akong magsulat at mailathala ang aking artikulo sa pahayagang nababasa ng aking mga kapwa mag-aaral. Ang aking pangarap ay nagkaroon ng katuparan pero ang kaakibat nito ang mas malaki pang hamon – ang aking kumplikadong buhay bilang estudyante at mamamahayag.

Matindi ang mga pagsubok sa loob ng college publication. Hindi na ito basta-bastang pagsusulat ng balita at lathalain. Mahirap sa tulad kong baguhan ang magipit sa mga bagay-bagay noong panahong naiipit sa dalawang pwersa ang AP. Sa kabila ng pagsuporta ng marami, may mga pangyayaring di-inaasahang maikokompromiso para maprotektahan ang karapatan sa kalayaan ng pamamahayag. Isa sa mga ito ang pagkalagay sa alanganin ng aking estado sa Pamantasan. Sa tuwing naiisip ko ang kinahinatnan ng senaryong ito, nananatili ang matatag kong paniniwalang hindi ako nagsisisi sa kung anuman ang naging parte ko sa AP noong panahong iyon. Hindi ko pinagsisisihan na pinasok ko ang pagiging rebelde sa panulat dahil alam kong tama kami sa paraan ng pakikipaglaban para sa katotohanan. Naging biktima man ako, nanalig akong sa dulo ng kadiliman ay may liwanag – ito nga ay naganap.

"THE BIG 5". Kapag tinanong mo kung sino sila sa AP, sila yung mga taong gagawin ang lahat para makalusot at makapaglabas ng issue noong panahong ang AP ay nasa estado ng paghahanap muli ng pagkakakilanlan nito sa loob ng PLM.

“THE BIG 5”. Kapag tinanong mo kung sino sila sa AP, sila yung mga taong gagawin ang lahat para makalusot at makapaglabas ng issue noong panahong ang AP ay nasa estado ng paghahanap muli ng pagkakakilanlan nito sa loob ng PLM.

Tatlong taon akong naging bahagi ng AP ngunit isang ugat ng puso ko ang patuloy na dinadaluyan ng aking dugo papunta sa institusyong ito. Ang pinagpatuloy na pakikibaka ng aming samahan laban sa noo’y malupit na pamunuan ng PLM ay maituturing na kasaysayan at hanggang sa kasalukuyan ay pinakikinabangan ng mga sumunod sa amin. Ang aking dugong manunulat ay pinadaloy ko sa ibang kabataang tulad ko ay nangarap at marami sa kanila’y naging matagumpay. Masaya akong alam nila na lubos ko silang ipinagmamalaki.

Ang mga aral na natutunan ko sa loob ng student publication ay naging sandata ko sa napakaraming sitwasyon. Naging gamit ko ang mga ito sa patuloy kong pagtuklas sa napakalaking daigdig ng panitikan, usaping panlipunan at pangkalahatang kaunlaran. Lahat ng ito’y naghubog sa akin bilang taong ang nais para sa lahat ay maayos na kaisipan tungo sa maayos na lipunan.

Patuloy kong dadalhin ang tambuling binuo ko, sampung taon ang nakakaraan… at sisiguraduhin kong ang tambuling iyon ay patuloy pa ring magiging kapaki-pakinabang, hindi lang ako bilang manunulat kundi ako bilang Pilipinong naglilingkod sa bayan.

Sampung taon ang nakalipas. May nag-iba pero alam ko, nananalaytay pa rin sa lahat ang "Dugong Manunulat".

Sampung taon ang nakalipas. May nag-iba pero alam ko, nananalaytay pa rin sa lahat ang “Dugong Manunulat”.