Depensa sa Lupang Hinirang at bakit dapat tayong “mamatay nang dahil sa’yo”

2015-category-title-tambuli copy

2018-09-article-tambuli-lupang-hinirang

Ang Marcha Filipina Magdalo o Himno Nacional na mas kilala bilang “Lupang Hinirang” (o “bayang magiliw” sa mga nagmamadaling sumagot) ay ipinanganak sa panahong unti-unti nang nagtatagumpay ang hukbo ni Heneral Emilio Aguinaldo laban sa mga pwersang Kastila.

Kung susuriin ang mga pangyayari tungo sa June 12, 1898, ang Pambansang Awit ay maituturing na suma-total ng libo-libong digmaan sa loob ng 333 taong pananakop ng Espanya sa ating arkipelago. Tagumpay man o hindi, taglay ng bawat titik ang talino, tatag at tapang ng milyon-milyong indio upang sa wakas ay makamit ng lahi ang kasarinlan. Sa lahat ng panahon at pagkakataon, ayon sa pananaw ng mga ninuno nating mandirigma, handa dapat tayong mag-alay ng buhay para sa kalayaan ng bayan at para sa kapakanan ng mga kababayan. Ika nga ng pinakahuling linya nito: “aming ligaya na ‘pag may mang-aapi, ang mamatay nang dahil sa’yo”.

Malaya na ang Pilipinas. Natapos na ang malalaking sigalot at ang kalakhan ng bansa ay lumalaban na lamang sa mga pagsubok upang sa araw-araw ay manatiling busog at buhay. Sa pagbabago ng ating lipunan, may saysay pa ba ang linyang “ang mamatay nang dahil sa’yo” ngayon? May dapat pa bang mamatay para sa ating bayan?

Ito ang argumento ng ilang kritiko ng Lupang Hinirang, partikular ng kontrobersyal na huling linya. “Defeatist” diumano ang pakahulugan nito sa puntong hindi akma ang kamatayan upang maging dulo ng bawat paghahangad sa tagumpay. Wala na raw rason para itulak ang pag-aalay ng buhay para sa bansa, bagkus, mas nararapat na lamang itong “mahalin”. Kung tutuusin, mas positibo ang “magmahal” kaysa “mamatay” nang dahil sa Pilipinas sa panahon ngayon.

Hanggang saan ang kaya nating gawin para sa pagmamahal? Kaiba ba ang konsepto ng pagmamahal sa pagitan ng bansa at sa isang tao, hayop o relihiyon? Isang halimbawa ang seremonyas ng kasal kung saan lutang lagi ang katagang “till death do us part”. Handa tayong mamatay para sa pustahan: “peksman, mamatay man” o “cross my heart: hope to die”. Sa paniniwalang Kristiyano, lalo na sa mga Katoliko, bakit natin hinihingi kay Inang Maria ang panalangin “ngayon at kung kami’y mamamatay” o “now and at the hour of our death”?

Ituring nyo na akong konserbatibo sa usapin ng pagka-makabayan ngunit para sa akin, alinmang pagbabago sa alinmang bahagi ng Pambansang Awit ay maituturing na pandaraya sa mga datos ng ating kasaysayan.

Ang planong pagpapalit ng titik ng Lupang Hinirang ay isang porma ng “historical revisionism”.

Nananatili ang Lupang Hinirang bilang pinakamataas na himno ng bayan upang ipagdiwang ang bawat dunong at dugong inalay ng ating mga ninuno para makamtan ang kasarinlan. Nananatiili ang Lupang Hinirang dahil salamin ito ng sakripisyo ng mga nasawi sa gitna ng giyera o sa pakikipaglaban ng prinspyo para sa causa ng demokrasya. Nananatili ang Lupang Hinirang sa ating pambansang kamalayan upang patuloy na ipaalala sa atin na pahalagahan ang bawat layang tinatamasa natin hanggang kasalukuyan.

Walang dahilan para pagdiskitahan ang huling linya ng Lupang Hinirang. Pagbabalik ng kabutihang-asal at hindi pagpapalit ng mga salitang hinabi ng kabayanihan sa Pambansang Awit ang solusyon sa bumababang moral ng ating bansa.

cropped-article-stoper.png

Friendly reminders for SK winners

2015-category-title-dear-manila2018-dearmanila-post-image-05-08-01

Nasa campaign period pa lang habang sinusulat ko ang post na ito. Alam kong maaga pa para ipagbunyi ang mga bagong Sangguniang Kabataan leaders ng ating mga barangay, pero mas magandang mas maaga kung masasabi ko na sa inyo ang mga ito.

Bago ko naisipang mag-share, tinanong ko muna ang sarili ko kung may karapatan ba akong magbigay ng paalala sa mga SK officials. Una, hindi ako naging SK chairman o kagawad, o kahit treasurer o secretary. Pangalawa, hindi pa ako bumuboto sa barangay o SK election kahit kailan. Pangatlo, wala talaga akong buong tiwala sa lahat ng barangay officials. Pero naisip ko rin na bilang youth leader at youth volunteer noon, na-realize ko na baka naman pwede akong mag-contribute kahit konti sa mga bagong kabataang community leaders. Baka ito na rin yung chance na magkaroon na ako ng katiting na pakialam sa mas maliit na gobyerno, bilang tapos na akong makigulo sa local at national politics.

Sa mga mananalo sa May 14, 2018, congratulations dahil kayo ang pinili bilang SK officials. Mas challenging ang SK ngayon dahil nga sa mga pagbabago sa sistema nito, gawa ng SK Reform Law. Inaasahan kong alam ninyo ang batas na iyon dahil ito ang batas na gagabay sa inyo sa buong terminong paglilingkuran ninyo ang mga kapwa kabataan.

Pero hindi tungkol sa SK Reform Law ang mga paalala ko. Ito ay mga paalala lang at hindi tips o advices. Maaaring alam nyo na ang mga ito at mapapasabi pa kayo ng “siyempre naman”, ngunit minsan, kung ano pa ang mga alam natin, yun pa ang nakakalimutan o kinakalimutan natin. Kaya hayaan ninyong ipaalala ko sa inyo ang ilan sa mga dinadasal kong maalala ninyo:

 

  1. Ang SK officials ay mas bata. Kung ano ang klase ng pamumulitika ng mga nakakatandang barangay officials, huwag nyo na silang gayahin. Ang SK ay barkadahan, katipunan ng mga kabataan, government community organization. Hindi ito partido o alyansang pulitikal.
  1. Ang obligasyon ng SK, pulitikal man, ay hindi nangangahulugang magiging pulitikal kayo. Hindi dapat nadungisan ang SK noon bilang “stepping stone” ng pagka-trapo kung aware ang lahat na ang SK ay isang unique brand ng paglilingkod sa komunidad.
  1. Gusto nyo pa ng pa-liga ng basketball o volleyball? Gusto nyo pa ng beauty contest? Gusto nyo pa ng feeding program? Sa totoo lang, walang masama sa mga ganitong proyekto. Pumapangit lang ang mga ito dahil hindi nito nahuhubog nang tuloy-tuloy ang mga kabataan. Gawing continuous ang mga programa kung ang target nito ay mas ma-engage ang mga bagets sa sports, sa personality development o sa socio-civic engagement.
  1. Hindi nyo na kailangang magpa-tarp ng mga mukha ninyo para masabing may proyekto kayo. Kung talagang may ginagawa kayo sa barangay, presensya nyo lang ay sapat na para mapatunayang ang SK team nyo ay may nagagawa.
  1. Use your budget responsibly, not wisely. Sa SK Reform Law, lahat ng gastusin ay recorded at dapat ninyong matutunan ang accountability sa lahat ng gagawin nyo. Kung galit kayo sa mga corrupt, huwag ninyo silang gayahin. Wala kayong karapatang mamuhi sa kanila kung ngayon pa lang, marunong na rin kayong mag-magic ng pera ng bayan.
  1. Ang SK ay para sa mga kabataan, obviously. Pero kung sa oras na kailangan ng barangay ang inyong lakas, tumulong tayo nang may pagkukusa. Ipakita natin na mahalaga ang volunteerism para maging maayos at maganda ang ating mga komunidad.
  1. Sabi nila na kapag SK ka raw ay bawal kang uminom. Kung ako ang tatanungin, hindi yan totoo. Ang pag-inom ng alak, tulad ng pag-aaral o pagtatrabaho, ay isang responsibilidad. Tulad ng laging sinasabi ng mga dalubhasang tomador at tanggero: ang alak ay diretso sa tiyan, hindi sa ulo.
  1. Maging modelo ka sa mga kabataan, pero huwag mong gawing peke ang lahat para magmukha kang huwaran. Ipakita mo ang totoong ikaw ngunit ipakita mo na ang pagiging modelong kabataan ay yung kabataang responsable, hindi huwad, hindi plastik.
  1. Ang SK ay dapat kasing-sipag ng mga tambay sa paglilibot, pangungumusta, pakikipagkaibigan at tamang pakikisama. Sa kabilang banda, ang SK ay dapat kasing-marangal ng mga boy scout o girl scout sa mga oras na ang batas ay dapat ipatupad nang patas, ang kaayusan at kalinisan ay kailangang panatilihin at ang kaligtasan ng mga kabataan ay laging isaisip.
  1. Huwag ipagdamot sa lahat ng kabataan ng barangay ang iyong talino at talento. Hindi nakukulong sa maliit na grupo ang paghubog ng mga susunod na leader. Hangga’t kayang ituro sa lahat ang mga bagay na alam mo, gawin mo, kung sa tingin mo ay makakatulong ito sa kanila bilang mga tao at bilang mga Pilipino.

 

Sa pagbabalik ng Sangguniang Kabataan, hangad ng marami ang mas maayos, mas masipag, mas maaasahan at mas huwarang SK officials. Kung hindi magbabago ang ihip ng hangin, iboboto ko sa kahuli-hulihang pagkakataon ang pipiliin kong SK chairman at mga kagawad sa aming barangay. Sana ay hindi nila biguin ang mga tulad kong mawawala na sa edad ng kabataan pero patuloy na lilingon sa mas masiglang kinabukasan para sa mga pag-asa ng ating bayan.

 

 

AURORA-NEW-LOGO-2015 copy_small

FAST POST #34: Utang na Loob

“Kung hindi dahil sa amin, wala ka dyan sa kinalalagyan mo.”

Kultura nating mga Pilipino ang tumanaw ng utang na loob sa mga tao’t grupong tumulong sa atin. Isa itong kaugaliang masasabing natatangi sa isang bansang nagsimula sa wala’t nakatanggap ng tulong at suporta mula sa iba pang bansa.

Ngunit may tanong na bumabagabag sa ilan sa atin: kailan nga ba natatapos ang utang na loob? Ito ba ay panghabambuhay o sa limitadong panahon kung kailan natumbasan na nito ang halaga ng naitulong ng pinagkakautangan mo ng loob?

Sa larangan ng paglilingkod bayan, paano kung ang isang tao’y nagbitiw sa kanyang pwesto sa isang samahang nagbigay sa kanya ng maraming koneksyon at pagkakataon, matatawag mo ba ang taong ito na “walang utang na loob”? Matatawag bang “oportunista” ang taong ito na ginamit ang mga koneksyon at pagkakataon upang iangat ang sarili at adbokasiyang pinaglalaban niya? “Makasarili” bang matatawag ang hindi pakikiisa sa grupong para sa kanya, marahil, ay hindi na direktang nakalinya sa kanyang paniniwala?

Ang pagtulong ay hindi kailanman sinusukat sa kung gaano kalaki ang kailangang ibalik sa’yo ng taong tinulungan mo. Hangga’t alam mong nakatulong ka nang taos-puso, nanatili man ito sa piling mo o bumitiw upang tumahak sa kabilang panig ng buhay, dapat mo itong ipagpasalamat. Hayaan mong palayain siya na dala ang lahat ng koneksyon at oportunidad na naibigay mo. Mas nakakagaan ng pakiramdam kung nakita mong umunlad siya at ang mga natulungan niya dahil sa mga naitulong mo.

Sa mga natulungan, walang dapat ikabahala kung ginamit mo ang koneksyon at pagkakataon sa mga akmang sitwasyon kahit pa hindi direktang apektado ang grupong dati mong kinabibilangan. Hindi lahat ng oportunista ay mapang-abuso. Hindi lahat ng bumibitiw ay tuluyang sumusuko. Hangga’t alam mong natulungan mo ang sarili mo at mas nakakatulong ka sa mas marami tulad ng kung paano ka nakatulong noong nasa loob ka pa ng dati mong samahan, hindi mo ito dapat na ipagdamdam.

Kung ano man ang naging resulta ng iyong pagtulong o pagtanaw ng utang na loob, hayaan mong tadhana o ang kasaysayan mismo ang humusga rito.

#