2019 YEARENDER: It Happens For A Reason

2015-category-title-tambuli copy2019-YEARENDER

Ito na ang ikasampung beses na magbabalik-tanaw ako sa papatapos na taon dito sa Aurora Metropolis. Bukod sa nagsilbi itong tagapagtala ng personal kong kasaysayan mula noong 2010, nagiging paraan ko na rin ito para ipagpasalamat ang mga napagtagumpayan at pinaglaban ko sa lilipas na panahon.

Kung ikukumpara ko sa nakalipas na 9 na taon ay masasabi kong hindi ganoon karami ang mga nangyari sa buhay ko ngayong 2019. Pero kung ikukumpara sa mga nakaraan, karamihan sa mga ito ay laging “combo” – yung tipong may mangyayaring maganda tapos may sasabay na kamalasan. Nakakatawa na nakakainis pero tulad ng lagi kong paniniwala, lahat ng nagaganap sa atin ay may dahilan na siguradong may iniiwan sa atin sa ating paglalakbay sa buhay.

Ang pagbabalik mula Makati pa-Tundo

Pagkatapos ng anim na buwan ng pananatili sa Makati ay bumalik din ako sa pinakamamahal kong Tundo noong Pebrero. Masarap mamuhay mag-isa pero dahil may mga bagay din na hindi nagwo-work, siguro ay hindi pa rin panahon para magkaroon ng sariling buhay sa labas ng pamilya ko. Ngunit ang hindi ko batid ay may naghihintay palang sorpresa ang pagbabalik na ito.

Ang pagkawala at pagdating nina “Bruce”

Naging masakit para sa akin ang pagpanaw ng shih tzu naming si Bruce na sa humigit kumulang anim na taon ay naging kasiyahan ng aming pamilya. Lalong masakit na hindi na niya ako nakahintay na makabalik sa tahanan bago niya kami iniwan. Pero sa pagkawala ni Bruce ay dumating ang isang bagong miyembro ng pamilya. Isang panibagong shih tzu na pinangalanan ulit namin na Bruce ay kabaligtaran ni Bruce na maingay, aktibo at makulit. Malambing ngunit may pagkamahiyain si Bruce na ang mga titig ay talagang kukuha ng atensyon mo. Pero habang tumatagal ay nagiging kumportable na siya sa aming bahay at magsisilbing bunso ng aming buhay sa maraming panahon.

Ang pagdating ng isang kakaibang pagsasamahan

Hindi ko gawain na sabihin sa marami ang kung anong relasyon meron ako sa isang ispesyal na tao. Dumating si R sa buhay ko sa panahong mas confident ako sa sarili ko. Ang plot twist: hindi naging madali ang naging pagkakaibigan na dumaan sa napakaraming hindi pagkakaunawaan at nauwi rin sa hindi inaasahang paghihiwalay. Another plot twist: sa hindi inaasahan ay bumalik kami sa dati kung paano kami unang nagkakilala. Maaaring dahil naging mabilis ang una kaya hindi talaga nag-work out, pero sa sitwasyon namin ngayon, hindi ko tinatanggal ang isa pang pagkakataon. Sa ngayon, mananatili kaming mabuting magkaibigan habang inaayos ang buhay niya.

Ang pagbabalik ng Nanay ko sa ospital

Akala namin ay tapos na ang isa sa mga hindi ko gustong balikan na pangyayari sa aming pamilya. Nitong Hulyo ay na-confine ulit ang Nanay ko sa ospital sa parehong kondisyon noong 2017. Sa loob ng mahigit 20 araw, puno ng hirap at sakit ang naranasan niya, lalo’t ang natitira niyang paa ang kailangan na ring tanggalin. Alam naming mahirap para sa tulad niyang laging aktibo ang hindi na makakilos nang mas madalas tulad ng dati. Sa kabila nito, gamit ang kanyang artificial leg ay, kahit papaano, ay sinusubukan niyang makapaglakad kahit kaunti at makabalik sa kanyang buhay kahit kaunti.

Ang pagbabalik-telebisyon

Hindi ko akalain na makikita pa ako sa isang programa sa TV para ipagmalaki ang minamahal kong Escolta. Dahil sa I-Juander ng GMA News TV, kahit walang sinabi ay naitampok muli ang Manila’s Queen of Streets kasama ako.

Ang mga paglalakbay

Hindi pwedeng lumipas ang 2019 na hindi ako makakapasyal sa labas ng Maynila. Salamat sa trabaho ay nakapunta ako sa Bauang, La Union at salamat sa mga kaibigan sa trabaho dahil nakapag-relax ako sa mas napakagandang dalampasigan ng Laiya, Batangas.

Ang mga pagkakaibigan

Lagi’t lagi ay mga kaibigan ko ang nagiging dagdag na sigla ng buhay ko. Mula sa Team Unlikain, mga dating kasama sa Ang Pamantasan hanggang sa matatapang na kabataan ng Millennials PH, naging masaya, maharot at makulay ang aking 2019.

Ang mga pagkilala

Nakakataba ng puso ang mga pagkilala na natanggap ko ngayong taon. Ito ay ang mga sinserong papuri, pasasamalamat at rekomendasyon dahil sa mga simpleng bagay na iniambag ng inyong lingkod. Kasama na rito ang naging promosyon ko bago ako tumuntong sa ikalawang anibersaryo sa aking trabaho. Pero ang mas naligayahan ako ay, sa wakas, ay nakumpirma ko na ang paglalathala sa isang Filipino K to 12 textbook ng aking 2011 blog entry na “Ang Spratlys ay Para sa Pilipinas. Sana Maisip Ito ng China”, bagaman wala pa akong personal na kopya dahil nakita ko lang sa display sa Manila International Book Fair noong Setyembre.

Ang pagpapasalamat

Totoo naman na may dahilan ang bawat pangyayari, ngunit dahil sa mga taong dumaan sa aking buhay sa papatapos na taon, hindi magiging mas makahulugan ang Lem na kilala ninyo. Kaya hayaan nyong magpasalamat ako sa inyo:

Salamat, Sir Boom Enriquez at Biboy Davila dahil sa pagtitiwala, pag-unawa at paggabay upang maging makabuluhan ang ating nakakapagod pero exciting na industriya.

Salamat, Geil Hernandez-Lonsania, Nica Cordero, Kevin Magcalas, Rio Iwasaki, Monique Cabais, Hannah Cordero, Josh Umlas at Ate Nini Hernandez dahil sa mga araw at gabi ng kasiyahan, kwentuhan, asaran at pagiging mga kapatid na nagtutulungan sa oras ng kagipitan.

Salamat, Rizza Duro, Meryl Jalani, Harvey John Padilla, Marjon Fenis, Jhayee Ilao, David Renn Santos, Pipay Bisaya, Eden Gutierrez, Cyra Aurelio at sa marami ko pang kaibigan sa Millennials PH dahil patuloy nyo akong binibigyan ng dahilan upang umasa sa lakas at galing ng kabataang Pilipino.

Salamat, Cherry Aggabao, Florence Rosini, Nona Bracia, Dean Ludmila Labagnoy, Ma’am Neriz Gabelo, EJ Bituin, Jolly Calixtro, Dale Albores, Nathan Figueroa, Eunicia Mediodia dahil sa pagkakaibigang hindi nyo nalilimutan sa kabila ng pagkakaroon ng iba’t ibang pinagkakakaabalahan.

Salamat, Dating Councilor Niño dela Cruz at Mr. Robert at Mrs. Lorraine Sylianteng, at sa iba pang piniling huwag magpakilala dahil sa pagbibigay ng tulong para sa hospitalization ng aking nanay.

Salamat sa mga doktor, nurse at staff ng Payward II ng Jose R. Reyes Memorial Medical Center dahil itinuring ninyong nanay ang aking ina habang siya ay nasa pangangalaga ninyo. Hindi naging mahirap ang kanyang pananatili dyan dahil sa inyong sipag, saya at tunay na malasakit.

Salamat R dahil kahit hindi naging maayos ang lahat ay ipinaramdam mo sa akin ang halaga ng pagmamahal sa oras ng mahihirap na sitwasyon ng buhay.

Sa bagong dating sa buhay ko na si A, sana kayanin nating pareho ang pinapasok nating ito.

Salamat, Nanay, Kuya Jojo, Kuya Ramon, Kuya Abet, Ate Airine, Rmon at sa aming bunsong si Bruce dahil anuman ang mangyari ay naniniwala akong isang matatag pa rin tayo na pamilya.

Salamat, Tatay, Bunny, Bruce at Bruce Liit na nasa piling na ng Maykapal dahil ramdam ko ang inyong gabay at proteksyon sa kahit ano mang gawin ko dito sa lupa.

Salamat, iniirog kong lungsod ng Maynila dahil kahit hindi natuloy ang plano nating paglingkuran ka sa pamamagitan ng pulitika ay ramdam kong ipinapakitang-gilas mo pa rin sa akin ang gandang gustong-gusto kong nasisilayan. Muli akong nangangako na itatanghal kita sa buong bansa at sa buong mundo sa paraang batid nating pareho na kayang-kaya ko.

Higit sa lahat, salamat sa ating Dakilang Lumikha, sa ating Panginoong Hesukristo, sa ating Inang Maria at sa aking mga patron na sina Sto. Niño de Tondo at San Lorenzo Ruiz de Manila dahil sa mga natanggap kong biyaya sa matatapos na taon. Lahat po ng aking natanggap ay buong puso kong ibinabalik sa pamamagitan ng pinakamataas na papuri na posible lamang dahil sa Inyong Karangalan at Kadakilaan. Amen.

Ang pagsulyap sa magwawakas na dekada

Ang pagtawid sa 2020 ay tila paghinga ng marami sa atin ng mas sariwang hangin sa ating buhay. Kung ako ang tatanungin, marami man ang naging pagsubok na dumaan sa akin, ang dekadang matatapos ay nagdulot sa akin ng maraming leksyon bilang Pilipino at bilang tao.

Nawalan ako ng ama, ng mababait na alagang hayop, ng maraming kaibigang naghubog sa aking kakayahan. Sa kabila nito, natamo ang mga tagumpay na sa tanang buhay ko ay hindi ko inakalang makukuha ko. Ang dekadang ito ang masasabi kong naging panahon para makilala ang kontribusyon ng tulad ko sa mga sektor kung saan ako naglingkod. Ang dekada ring ito ang nagpatunay na sa kabila ng lahat ng natatamasa natin, mahalaga pa rin na pahalagahan ang mga taong malapit sa puso natin at totoo sa atin, nasaan man sila naroon. Higit sa lahat, ang dekadang ito ay masasabi kong mas konkretong pundasyon sa pwede pang maiambag ng isang Lem Santiago sa bayan sa mga susunod pang dekada.

Sa pagsasara ng 2019 at ng 2010s ay pagsasakatuparan naman ng unang dekada ng Aurora Metropolis. Bagaman hindi ako naging sobrang active ay may dahilan naman ang pananahimik ko rito. Si Lem bilang si Aurora ay kailangang magkwento gamit ang ibang pamamaraan kaya hindi ko masasabing patay si Aurora Metropolis bilang isang story teller.

Sampung taon ng napakaraming kwento ng tagumpay, kabiguan, tamis, pait, kaligayahan at galit ang naipon na naging dahilan kaya patuloy na nabubuhay ang website na ito. Patuloy kong panalangin na bigyan pa ako ng mas maraming inspirasyon upang mabigyan ng mas magagandang lathala ang Aurora sa pagpasok ng panibagong dekada ni Lem bilang certified blogger.

 Tuloy ang buhay, tuloy ang paglalakbay.

 Maligayang bagong taon sa ating lahat. Maligayang pagdating, 2020!

 

 

cropped-article-stoper.png

Depensa sa Lupang Hinirang at bakit dapat tayong “mamatay nang dahil sa’yo”

2015-category-title-tambuli copy

2018-09-article-tambuli-lupang-hinirang

Ang Marcha Filipina Magdalo o Himno Nacional na mas kilala bilang “Lupang Hinirang” (o “bayang magiliw” sa mga nagmamadaling sumagot) ay ipinanganak sa panahong unti-unti nang nagtatagumpay ang hukbo ni Heneral Emilio Aguinaldo laban sa mga pwersang Kastila.

Kung susuriin ang mga pangyayari tungo sa June 12, 1898, ang Pambansang Awit ay maituturing na suma-total ng libo-libong digmaan sa loob ng 333 taong pananakop ng Espanya sa ating arkipelago. Tagumpay man o hindi, taglay ng bawat titik ang talino, tatag at tapang ng milyon-milyong indio upang sa wakas ay makamit ng lahi ang kasarinlan. Sa lahat ng panahon at pagkakataon, ayon sa pananaw ng mga ninuno nating mandirigma, handa dapat tayong mag-alay ng buhay para sa kalayaan ng bayan at para sa kapakanan ng mga kababayan. Ika nga ng pinakahuling linya nito: “aming ligaya na ‘pag may mang-aapi, ang mamatay nang dahil sa’yo”.

Malaya na ang Pilipinas. Natapos na ang malalaking sigalot at ang kalakhan ng bansa ay lumalaban na lamang sa mga pagsubok upang sa araw-araw ay manatiling busog at buhay. Sa pagbabago ng ating lipunan, may saysay pa ba ang linyang “ang mamatay nang dahil sa’yo” ngayon? May dapat pa bang mamatay para sa ating bayan?

Ito ang argumento ng ilang kritiko ng Lupang Hinirang, partikular ng kontrobersyal na huling linya. “Defeatist” diumano ang pakahulugan nito sa puntong hindi akma ang kamatayan upang maging dulo ng bawat paghahangad sa tagumpay. Wala na raw rason para itulak ang pag-aalay ng buhay para sa bansa, bagkus, mas nararapat na lamang itong “mahalin”. Kung tutuusin, mas positibo ang “magmahal” kaysa “mamatay” nang dahil sa Pilipinas sa panahon ngayon.

Hanggang saan ang kaya nating gawin para sa pagmamahal? Kaiba ba ang konsepto ng pagmamahal sa pagitan ng bansa at sa isang tao, hayop o relihiyon? Isang halimbawa ang seremonyas ng kasal kung saan lutang lagi ang katagang “till death do us part”. Handa tayong mamatay para sa pustahan: “peksman, mamatay man” o “cross my heart: hope to die”. Sa paniniwalang Kristiyano, lalo na sa mga Katoliko, bakit natin hinihingi kay Inang Maria ang panalangin “ngayon at kung kami’y mamamatay” o “now and at the hour of our death”?

Ituring nyo na akong konserbatibo sa usapin ng pagka-makabayan ngunit para sa akin, alinmang pagbabago sa alinmang bahagi ng Pambansang Awit ay maituturing na pandaraya sa mga datos ng ating kasaysayan.

Ang planong pagpapalit ng titik ng Lupang Hinirang ay isang porma ng “historical revisionism”.

Nananatili ang Lupang Hinirang bilang pinakamataas na himno ng bayan upang ipagdiwang ang bawat dunong at dugong inalay ng ating mga ninuno para makamtan ang kasarinlan. Nananatiili ang Lupang Hinirang dahil salamin ito ng sakripisyo ng mga nasawi sa gitna ng giyera o sa pakikipaglaban ng prinspyo para sa causa ng demokrasya. Nananatili ang Lupang Hinirang sa ating pambansang kamalayan upang patuloy na ipaalala sa atin na pahalagahan ang bawat layang tinatamasa natin hanggang kasalukuyan.

Walang dahilan para pagdiskitahan ang huling linya ng Lupang Hinirang. Pagbabalik ng kabutihang-asal at hindi pagpapalit ng mga salitang hinabi ng kabayanihan sa Pambansang Awit ang solusyon sa bumababang moral ng ating bansa.

cropped-article-stoper.png

MANILEÑO DOWNGRADED: “Citizen of the Capital” no more?

2015-category-title-dear-manila2018-post-image-dearmanila-manila447-02

This article is part of Aurora Metropolis’ #Manila447 Series in celebration of Araw ng Maynila. The views expressed by the author does not reflect the view of all organizations he represent or he is affiliated with.


 

Just recently, I’ve read a news about the transfer of the Capital City in line with the proposed Federal Constitution as replacement to our current 31-year-old Constitution.

Speaking on behalf of Rodrigo Duterte’s consultative committee (ConComm) which attempts to draft a “hybrid charter”, lawyer Roan Libarios said in an interview that under the proposed federal government, vital centers shall be divided to other metropolitan areas as way of distributing powers in different regions. He cited the former Clark Airbase in Pampanga as the new administrative center while Metro Cebu can serve as another center to decongest traffic in Metro Manila, the current National Capital Region (NCR).

Libarios emphasized that since the 1987 Constitution does not exactly mandate Manila or Metro Manila as the Philippine capital, the ConComm is open to proposals for a new capital centers that shall serve as images of our country to the world.

This raises many questions in my mind:
– Is Manila become less valuable socially, culturally and politically?
– Is being “congested” an enough reason to hinder Manila from becoming a national capital?
– Do Manileños fail to exemplify a living global image for Filipinos?

Let me share my observations in a micro-perspective: As a Manileño or someone who was born, live and observe the city of Manila for all of his life.

While it is not provided by the current charter, dictator and former president Ferdinand Marcos released Presidential Decree No. 940 on June 24, 1976 “establishing Manila as the capital of the Philippines and as the permanent seat of the national government”. This instituted the formal transfer of the Capital City title to Manila from Quezon City which was declared as such by then president Elpidio Quirino in 1948. Months prior to the declaration of PD 940, Marcos also issued Presidential Decree No. 824 on November 7, 1975 creating Metropolitan Manila and, at the same time, declaring it as NCR. Given these orders from a head of state at that time, it is suffice to say that Manila and Metro Manila are both legally proclaimed as national capitals, contrary to Libarios’ claim that there was no legal mandate on the designation of seats of powers.

However, in the course of Manila’s growing economy in the 1970s, Escolta, the country’s central business district (CBD), started to feel the hardships of running the country’s commercial facet. The issues of traffic congestion, lack of parking areas and bigger office spaces forced big companies and leaders of vital industries to search for new places and build their own business infrastructures. One great example is the Ayala group who saw the potential in the former Makati municipality from a vast empty land to a progressive CBD. The rise of the Ayala Empire in Makati has made Escolta down on its knees as the commercial capital of the Philippines.

Despite the loss of a vital gem in its crown, Manila continues to be relevant in the socio-political arena. It’s not just because Malacañang is located here but, also, Manila served as a significant venue to display the continuing saga of struggling workers, highly-vigilant students and youth leaders and movers of political reforms that led to policy changes, political shifts and, the most memorable of all, ouster of a president.

Linking to Manila’s socio-political value is its history that made the city an invaluable cultural paragon. Since 1571 when Adelantado Miguel Lopez de Legazpi founded the city as the seat of the Spanish empire in the East, Manila became the administrator and messenger – or a dictator, in this matter – of all important instructions and directives from the King of Spain and the Governor General. Even before colonizers controlled the Philippines, Manila’s leadership culture ran in its veins with the emergence of the rajahs, datus and other dominant leaders of pre-Spanish Philippines.

Indeed, it has all the aces to retain the title of the Philippines’ capital, but is it really enough for Manila to continue its duties of becoming the Capital?

Truth be told: Manila is generally filthy, unruly and crammed. Unlike other cities, the capital city shows slower economic development and uncomfortable kind of living. It is mostly dependent to the national government in terms of tourism promotion and development. Poverty is evident in almost all corners of the city and the local government which was led and managed by well-known political juggernauts after EDSA People Power Revolution remains passive with delivering services and initiatives to raise the morale of its citizens.

All of these dilemma made the worse generation of Manileños since pre-World War 2 years – downgraded, dispirited locals who need to endure daily battles first before studying, working and living with dignity, harmony and pride. More of us feel that the government sees us as important because we have their votes in the next elections. More of us feel that idolizing and supporting their cheap stunts have monetary and material value. More of us feel that Manila is no longer a classy, honorable home but a warzone where every day is a struggle and every moment is a chance for survival.

Yes, Manila may be losing the Capital City title once the current regime pushed their proposed system. It may be sooner than we think and we cannot do anything because we have a dirty-old tyrant in the palace.

But is it too late for us to change Manila? Is it too late to break the curse for our dear city? It is for us as one community of Manileños to decide and act.

 

 

AURORA-NEW-LOGO-2015 copy_small