Tatakbo dapat akong mayor ng Maynila. Pero…

2015-category-title-tambuli copy2018-post-tambuli-10-27

Hindi masamang mangarap, lalo na kung may oportunidad para gawin ito. Lahat ay posible. Lahat ay maaaring mangyari, lalo pa kung alam nating kaya natin itong gawin.

Hindi naging madali para sa inyong lingkod ang mga nakaraang buwan. Nasa punto ako ng pag-iwan sa mga pinuhunan kong pangarap para sa lungsod ng Maynila. Napagod na ako na hanggang imahinasyon na lamang ang mga gusto kong pagbabago sa kinalakihan kong siyudad. Ayoko nang iasa sa mga trapo ang kapakanan ng aking mga kapwa Manileño, lalo na’t sunog na sunog na ang mga pangakong bubuti ang buhay nila. Kahit unti-unti lang, kahit hindi biglaan o malakihan.

Ilang beses akong nag-post sa aking social media accounts na gusto kong tumakbong mayor ng Maynila. Matagal nang biruan ng mga kaibigan ko na ang pagpasok lang sa pamahalaan ang tanging paraan. Ibig sabihin, kailangan kong pumasok sa daigdig ng pulitika. Alam na alam ko kung gaano kadugyot ang larangang ito.

Pero ang biro ay may hating katotohanan. Bukas ang pintuan ng mga posibilidad at isang papel lang ang susi para rito: certificate of candidacy. Batid kong may mga pwedeng tumulong kung sakaling ituloy ko ito. Hindi man kasing-bigatin ng mga beteranong pulitiko sa Maynila pero sa kani-kanilang kakayahan, kampante akong itutulak nila ang kampanya ko sa mas moderno at mas malikhaing paraan.

Ngunit sa umaga ng huling araw ng filing ng CoC, dinatnan ako ng kakaibang panaginip. Pwedeng praning lang ako o gumana ang utak ko habang wala akong malay, pero sumulpot dito ang tatlong taong namayapa na – isang dating mayor, isang matalik na kaibigang lubos na naniwala sa akin, at ang tatay ko. Ang daming napag-usapan sa panaginip na iyon pero ang natandaan ko lang sa lahat ay ang sinabi ng tatay ko.

“Ituloy mo… pero hindi ngayon.”

Sumang-ayon ang dalawa sa aking panaginip. Nagising ako’ng magaan ang pakiramdam.

Hindi nangialam ang tatay ko sa buhay ko. Ni hindi siya nagkaroon ng opinyon sa mga panahong nasa gitna ako ng tagumpay o kahit ng kabiguan (maliban sa kaisa-isang beses na nagalit siya dahil nawalan ako ng pagkakakitaan dahil sa “pride” ko). Sa panaginip lang na iyon, nagsalita ang tatay ko sa gusto kong tahakin.

Maaaring mababaw itong dahilan. Maaaring sinampal lang ako ng katotohanang hindi para sa tulad ko ang pulitika. Maaaring napangunahan ako ng takot. Maaaring mahina kasi ang loob ko.

Matagal nang wala ang tatay ko, pero kailangan kong gawin ang obligasyon ng anak sa kanyang ama. Alam kong naniniwala siya sa kayang gawin ng kanyang bunso, pero isang kakaibang larangan ang pulitika at alam niyang hindi pa ito para sa akin ngayon.

Sa panahong burado na’ng tuluyan ang karangalan ng kasaysayan ng Maynila, kailangan ay may humakbang na sa henerasyong ito. Maaaring ako, maaaring ibang taong kaedad ko. Pero sa ngayon, gagawin ko ang nakasanayan kong gawin at mga bagay na alam kong kaya kong talunin ang mga tradisyunal na pulitiko. Mahal ko ang Maynila at kasama niya pa rin ako sa kanyang laban.

 

 

cropped-article-stoper.png

Kung Mangarap Ka’t Magising

(Ang pamagat ay kahalintulad sa isang pelikulang idinerehe ni Mike de Leon para sa LVN Pictures noong 1977 na kinatatampukan nina Christopher de Leon at Hilda Koronel. Walang kaugnayan ang laman ng sulating ito sa nasabing pelikula.)

Ang hukom at ang paaralang itinakda para sa kanyang dakilang pangalan.

Ang hukom at ang paaralang itinakda para sa kanyang dakilang pangalan.

Mahigit sampung taon na ang nakalilipas nang magtapos ako sa Jose Abad Santos High School sa Binondo. Aaminin ko, walang kasing saya ang naramdaman ko nang humakbang ako sa entablado, kunin ang rolyo ng papel na kunwari’y diploma at sinaksihan ang seremonyang simbulo ng pagwawakas ng kabanatang gusto ko sanang kalimutan. May mga malalapit sa akin ang nakakaalam kung gaano naging “makulay” ang buhay ko sa loob ng apat na taon na iyon. Tumuntong ako sa kolehiyo na pilit inaalis sa isip ang mga naranasan ko noong high school. Pero nanatili ang maliliit na multong nagbigay sa akin ng takot at pag-aalinlangan habang tinutuloy ang aking buhay-estudyante. Dumaan ang panahong hindi ko namamalayang ang mga sugat na iyon ay nagsilbing lakas ko sa mga nalagpasang pagsubok. Nang mapagtanto ko ito, tila gusto ko nang maalala nang paulit-ulit ang mga ito tulad ng isang libro ng kasaysayan kung saan ang mga pahina ng digmaan ay walang sawang binabalik-balikan.

Nitong Linggo lang ay muli kong binuklat ang kopya ko ng high school yearbook. Muli ko itong naalala noong Sabado habang kausap ang isa sa matatalik kong kaibigan at naisip ang isang bagay tungkol dito. Isa sa pinakadulong pahina ng yearbook ay ang “class prophecy”, isang kuwentong regular na sinusulat ng isa sa mga mag-aaral ng “Section One” para sa nasabing lathalain. Nasasaad dito ang kanyang panaginip – isang class reunion na magaganap, maraming taon pagkatapos ng graduation. Magarbo ang setting, lahat ng kanyang mga kasama sa maituturing na “star section” ay may magagandang kinalalagyan sa lipunan at higit sa lahat, nagkatuluyan ang mga magkasintahan na parang fairy tale… at may bonus pang mga anak! Ngunit natapos ang istorya sa realidad – nagising ang tagapagsalaysay sa loob ng kanilang classroom, sa paninita ng kanilang adviser dahil sa ingay ng kanyang mga kaklase.

Tunay ngang napakagandang panaginip, napakagandang mga pangarap na nagwakas sa hindi magandang paggising.

Lagi kong binabasa ang class prophecy mula pa noong natanggap ko ang yearbook ko… kahit hindi naman ako nabanggit doon. Pero natatandaan ko na sumulat din ako ng sarili kong class prophecy kung saan ang mga kaibigan ko (at ako) ang bida. Badtrip lang dahil hindi ko na ito mahanap. Sinulat ko iyon noong lahat kami ay nasa kolehiyo na’t medyo nakahanay sa tunay naming buhay noong panahong iyon ang takbo ng istorya. Hindi ko ito nilagay sa akto ng panaginip kundi sa konsepto ng aming kakayanan bilang mga taong ang gusto lang ay maging masaya sa simpleng buhay. Dati kasi’y nagsawa akong mangarap at natakot na magising sa wala, kaya madali kong natanggap na ang pangarap ay matutupad kapag nasa ulirat ka.

Sa aking pagkakatanda, karamihan sa mga ito’y nagkatotoo, pero ang iilan (kasama ang sa akin) ay hindi nangyari. Sa kabila niyon, tulad ng mga hindi natupad ang tadhana sa class prophecy, porke’t hindi nagkatotoo ang hula ay hindi na naging “maganda” ang kani-kanilang buhay. Maituturing ko ang sarili ko na kapareho ng tadhana nila.

Hindi man ako nag-ambisyon para sa aking sarili, ang pangarap ko sa mga tao at senaryo sa paligid ko ay natupad naman. Dito’y namulat akong masaya dahil parang pangarap ko na rin ang naisakatuparan. Dito ko rin napagtantong hindi pala dapat tayo tumigil sa pangangarap. Magising man tayo sa sitwasyong hindi natin inaasahan, isipin natin na isa itong paraan ng tadhana upang maging daan kung para tayo sa gusto nating mangyari. Pagdating ng tamang panahon, malalaman natin kung ang pangarap na iyon ay para sa atin o isang aral lamang na sapat para ating matutunan.

Ang Panaginip Na Pinagsisihan Kong Hindi Ko Napaginipan Nang Mas Maaga

Marami ang ibig iparating kung tayo ay nananaginip. Maaaring ito’y pag-alala sa ating nakaraan, paglingon sa ating posibleng kinabukasan, babala sa maaaring mangyari sa atin at pagpaparamdam ng kung anong puwedeng maganap kung ang mga pinapangarap natin sa buhay ay magkatotoo.

Pero hindi ko akalain na dahil sa isang panaginip ay matatanto ko na ito ay sampal na realisasyon na ang isang bagay na pilit kong hindi pinapansin ang siyang tunay na hinahanap ko at ngayo’y lalong nakakagulo sa pagtibok ng aking puso.

Isa akong kaluluwang napadpad sa dimensyong maghahanda sa akin sa aking kinabukasan, sa aking pagbabalik bilang normal na nilalang. Napakaraming tulad kong naghahanap ng tunay na pagkakakilanlan upang makaahon sa hirap ng kawalan at pinagsama-sama kami ng mga anghel upang tulungang maisakatuparan ang aming hangad. Dito ko nakilala ang isang kaluluwang nagtataglay ng magandang mukha at matatas na pananalita’t pag-iisip.

Para sa akin, hindi siya ekstra-ordinaryong kaluluwa, pero sa maraming araw na magkasama kami, sa tingin ko’y nagkamali ako. Dumating ang mga pagkakataong hindi na nagiging ordinaryo ang trato ko sa kanya. Sa tuwing katabi ko siya sa mga lihim na kasiyahan at apektado ng gayumang dulot ng tubig ng paglimot, pakiramdam ko na ako’y ligtas. Sa tuwing siya’y nakatitig, nakangiti’t masayang nakikipagpalitan ng mga salita sa akin, hindi ko maiwasang tumingin lang sa kanya at hinahayaang angkinin niya ang aking atensiyon. Sa tuwing hindi kami magkakasundo sa aming mga ideolohiya, para kaming mga hangal na nag-iiwasan ng mga mata pero nagpapakiramdaman kung tama bang nagtalo kami o isa lang paghamon sa aming nagsisimulang lalong pagkakasundo.

Hindi ang tipo niya ang gusto kong maging kakabit ng aking puso, pero habang papalapit nang papalapit ang panahong maghihiwalay na kami ng landas at babalik sa normal naming buhay, nalulungkot ako dahil ang pakiramdam ko’y hindi na niya ako maaalala. Nung malaman kong may nagmamay-ari na ng kanyang puso, para akong tinusok ng karayom sa aking puso at utak, pero pilit na nakangiti’t sumasabay sa alon ng kanyang kasiyahan. Alam kong mali ang pakiramdam na iyon, kaya’t nanindigan akong isa lang siyang panandaliang kaluluwang dinaanan lang ng aking buhay papunta sa dapat kong kalagyan.

Nakatagpo ako ng kaluluwang yumakap sa aking sistema at ako’y tuluyan niyang inangkin. Tuluyan ko nang inabandona ang inilaan kong pagtingin sa kanya at tinuring na lamang siyang isa sa mga lumiligid sa aking kalikasan, tulad ng ibang nakilala ko lang sa dimensyong iyon… ngunit dumating ang isang pagkakataong nakapagpabago sa aking mga paniniwala – at iyon ay ang pagtungo ng aking huwisyo sa mundo ng panaginip.

Mapanlinlang ang mga panaginip. Nakikita nila ang pagkaambisyoso ng mga kaluluwa sa gusto nilang mangyari kaya inaabuso nila ito’t nagpapaka-impostor, niyayakap nila ang bawat kaluluwang naroon at dinadala sa pansamantalang kasayahan na magdudulot ng pag-asang walang siguradong kapupuntahan. Akala ko’y ganun din ang gagawin nila sa akin, pero may isang panaginip na sumigaw sa aking pagmumukha’t tinumba akong parang posteng binuwag ng malakas na hampas ng hangis.

“HUWAG MO NANG ITANGGI! SIYA ANG GUSTO MO! TAKOT KA LANG DAHIL HINDI KAYO PAREHO NG ESTADO! SIYA ANG PANGARAP MO AT HINDI ANG TAONG NASA IYO NGAYON! SIYA ANG GUSTO MO! SIYA ANG MAHAL MO!”

Nakakabinging sigaw, kaalinsabay ng malakas na hanging may dalang alikabok. Pinilit kong dumilat pero ang nakita ko’y isang puting kawalan. Tuluyan kong binuksan ang aking mga mata at nakita ko sa puting kawalan ang isang imaheng papalapit sa akin. Kilala ko siya. Siya nga. Hinawakan niya ang aking mga kamay at niyakap. Sa pagyakap na iyon ay bumalik ang mga alaala ng aming masasayang pagsasama. Ang mga alaalang ako’y nakatitig lang sa kanya nang walang dahilan. Ang mga alaalang naiinis ako sa kanya dahil di niya napapansin ang mga ginagawa kong maganda. Ang mga alaalang halos magkadikit ang aming mga mukha sa tuwing binubulong niya ang kanyang mga hinaing at mga punto. Ang mga alaalang tinatanggi ko na gusto ko siya. Lahat ng iyon ay umikot sa aking hinuha habang kayakap ko siya sa mundo ng panaginip. Isang panaginip na ayoko nang matapos.

Dumilat ang aking mga mata sa araw na ang lahat ay matatapos na. Lahat kami ay lilisan na sa dimensyon ng paghahanda. Hindi ko alam kung paano ako haharap sa kanya at mamamaalam. Dumating ang takipsilim, natapos na ang mga dapat tapusin bago tuluyang tuldukan ang lahat. Nagkaroon ng piging at yun ang huling pagkakataon na iinom kami ng tubig ng paglimot bilang mga preso ng mga panuntunan. Bagama’t may pagkailang ay pinilit kong maging normal ang lagi naming ginagawa na kuwentuhan at tawanan. Pinilit kong maging normal sa tuwing may ibubulong siya na halos magkadikit na ang aming mga mukha. Pinilit kong maging normal at nagtagumpay ako. Pero tama nga ba ang ginawa ko?

Naglalakad ako pauwi na binubuo ang palaisipan ng aking puso na lalong nagiging mahirap dahil sa epekto ng tubig ng paglimot. Sa gitna ng pagkatulala ay narinig ko ang aking pangalan, ang pangalan kong kanyang sinisigaw. Sa aking paglingon, nakita kong nakangiti siyang kumakaway, nakangiting nagpapaalam. Hindi ako nakagalaw nang labinlimang segundo sa aking kinatatayuan, at saka tumalikod at bumalik sa kawalan.

Oo. Siya nga marahil ang gusto ko. Siya nga marahil ang aking pangarap. Siya nga marahil ang mahal ko. Pero hindi ko binigyan ang tadhana ng pagkakataong iparamdam ang pagsintang iyon sa kanya. Pareho na kaming masaya. Ako sa piling ng iba at siya sa piling din ng iba. Huli ko mang natantong mahal ko siya dahil sa panaginip na iyon, ngunit masaya akong naging bahagi siya ng aking paglalakbay. Hindi ako naniniwalang iyon ang huli naming pagkikita. Alam kong magtatagpo pa kami ng landas. Sana, sa aming pagtatapong muli sa hinaharap ay walang mabago. Sana. Sana.