Tatakbo dapat akong mayor ng Maynila. Pero…

2015-category-title-tambuli copy2018-post-tambuli-10-27

Hindi masamang mangarap, lalo na kung may oportunidad para gawin ito. Lahat ay posible. Lahat ay maaaring mangyari, lalo pa kung alam nating kaya natin itong gawin.

Hindi naging madali para sa inyong lingkod ang mga nakaraang buwan. Nasa punto ako ng pag-iwan sa mga pinuhunan kong pangarap para sa lungsod ng Maynila. Napagod na ako na hanggang imahinasyon na lamang ang mga gusto kong pagbabago sa kinalakihan kong siyudad. Ayoko nang iasa sa mga trapo ang kapakanan ng aking mga kapwa Manileño, lalo na’t sunog na sunog na ang mga pangakong bubuti ang buhay nila. Kahit unti-unti lang, kahit hindi biglaan o malakihan.

Ilang beses akong nag-post sa aking social media accounts na gusto kong tumakbong mayor ng Maynila. Matagal nang biruan ng mga kaibigan ko na ang pagpasok lang sa pamahalaan ang tanging paraan. Ibig sabihin, kailangan kong pumasok sa daigdig ng pulitika. Alam na alam ko kung gaano kadugyot ang larangang ito.

Pero ang biro ay may hating katotohanan. Bukas ang pintuan ng mga posibilidad at isang papel lang ang susi para rito: certificate of candidacy. Batid kong may mga pwedeng tumulong kung sakaling ituloy ko ito. Hindi man kasing-bigatin ng mga beteranong pulitiko sa Maynila pero sa kani-kanilang kakayahan, kampante akong itutulak nila ang kampanya ko sa mas moderno at mas malikhaing paraan.

Ngunit sa umaga ng huling araw ng filing ng CoC, dinatnan ako ng kakaibang panaginip. Pwedeng praning lang ako o gumana ang utak ko habang wala akong malay, pero sumulpot dito ang tatlong taong namayapa na – isang dating mayor, isang matalik na kaibigang lubos na naniwala sa akin, at ang tatay ko. Ang daming napag-usapan sa panaginip na iyon pero ang natandaan ko lang sa lahat ay ang sinabi ng tatay ko.

“Ituloy mo… pero hindi ngayon.”

Sumang-ayon ang dalawa sa aking panaginip. Nagising ako’ng magaan ang pakiramdam.

Hindi nangialam ang tatay ko sa buhay ko. Ni hindi siya nagkaroon ng opinyon sa mga panahong nasa gitna ako ng tagumpay o kahit ng kabiguan (maliban sa kaisa-isang beses na nagalit siya dahil nawalan ako ng pagkakakitaan dahil sa “pride” ko). Sa panaginip lang na iyon, nagsalita ang tatay ko sa gusto kong tahakin.

Maaaring mababaw itong dahilan. Maaaring sinampal lang ako ng katotohanang hindi para sa tulad ko ang pulitika. Maaaring napangunahan ako ng takot. Maaaring mahina kasi ang loob ko.

Matagal nang wala ang tatay ko, pero kailangan kong gawin ang obligasyon ng anak sa kanyang ama. Alam kong naniniwala siya sa kayang gawin ng kanyang bunso, pero isang kakaibang larangan ang pulitika at alam niyang hindi pa ito para sa akin ngayon.

Sa panahong burado na’ng tuluyan ang karangalan ng kasaysayan ng Maynila, kailangan ay may humakbang na sa henerasyong ito. Maaaring ako, maaaring ibang taong kaedad ko. Pero sa ngayon, gagawin ko ang nakasanayan kong gawin at mga bagay na alam kong kaya kong talunin ang mga tradisyunal na pulitiko. Mahal ko ang Maynila at kasama niya pa rin ako sa kanyang laban.

 

 

cropped-article-stoper.png

FAST POST 38: Para Kay Alex

Hindi pa rin ako makapaniwala sa tawag na natanggap ko kaninang umaga. Wala na si Alex. Pagkababa ko ng telepono ay binalot lang ako ng katahimikan. Hindi ako maiyak kahit gusto ko, pero naalala ko noong nagkausap kami isang beses, ang sabi niya: “Matapang ka, Lem. Maging matapang ka para sa akin, para sa bayan.”

Nakilala ko si Alexis Marion Salgado noong 2017 dahil sa sinalihan kong youth organization. Masayang kasama si Alex, lalo na pagdating sa chismisan. Nakahanap ako ng kapatid sa kanya dahil alam niyang sa tulad ko na ang misyon ay makinig, kailangan din na may makinig sa akin. Hindi pwedeng hindi ako magkwento sa kanya kaya sa tuwing magkikita kami, ang madalas na bungad niya ay “Hi, Mumsh! Kwento ka naman!”

Naging sakitin si Alex nitong mga nakaraang buwan, pero nitong July ay nag-message sa akin. Gusto niyang magpatulong na gumawa ng blog. Gusto niya raw mag-share ng mga bagay na alam niya habang naaalala pa niya. Pinagtawanan ko pa siya pero nagulat ako sa mga message na, para sa akin, ay isa sa pinakamalambing na mensaheng natanggap ko sa isang kaibigan:

Nawala na ang plano dahil hindi ko na siya nakausap, gawa ng dami ng trabaho. Pinilit kong makipagkita pa sa kanya noong nakaraang buwan ay nag-message ako sa kanya kung pwede kaming mag-meet sa isang event ng organization namin. September 16 ng tanghali, hindi ko akalain na ang masaya niyang chat sa Messenger ang pinakahuli niyang message sa akin:

“Hi mamsh!”

Nagreply ako agad pero na-seen na lang ako.

Hanggang ngayon ay hindi ako naiiyak, pero nasasaktan ako dahil nawalan ako ng isang kaibigang handang makinig. Nawalan ako ng kaibigan na mayayakap ko sa saya at lungkot. Nawalan ako ng kaibigan na laging nagpapaalala sa akin na ang pagsusulat ko ay hindi lang libangan kundi isang misyong dapat na pinagbubutihan.

Alex, marami pa tayong plano. Hindi ko kayang ipangako na magagawa kong lahat iyon nang mag-isa pero ipinapangako ko na magsusulat ako dahil naniwala ka sa kakayahan ko. Kaya itong munting alay ko bilang Aurora Metropolis ay paggunita sa isang hindi matatawarang kaibigan.

Paalam, Alex! Hintayin mo na lang ako dyan sa kabilang parlor. I love you, mamsh!

Depensa sa Lupang Hinirang at bakit dapat tayong “mamatay nang dahil sa’yo”

2015-category-title-tambuli copy

2018-09-article-tambuli-lupang-hinirang

Ang Marcha Filipina Magdalo o Himno Nacional na mas kilala bilang “Lupang Hinirang” (o “bayang magiliw” sa mga nagmamadaling sumagot) ay ipinanganak sa panahong unti-unti nang nagtatagumpay ang hukbo ni Heneral Emilio Aguinaldo laban sa mga pwersang Kastila.

Kung susuriin ang mga pangyayari tungo sa June 12, 1898, ang Pambansang Awit ay maituturing na suma-total ng libo-libong digmaan sa loob ng 333 taong pananakop ng Espanya sa ating arkipelago. Tagumpay man o hindi, taglay ng bawat titik ang talino, tatag at tapang ng milyon-milyong indio upang sa wakas ay makamit ng lahi ang kasarinlan. Sa lahat ng panahon at pagkakataon, ayon sa pananaw ng mga ninuno nating mandirigma, handa dapat tayong mag-alay ng buhay para sa kalayaan ng bayan at para sa kapakanan ng mga kababayan. Ika nga ng pinakahuling linya nito: “aming ligaya na ‘pag may mang-aapi, ang mamatay nang dahil sa’yo”.

Malaya na ang Pilipinas. Natapos na ang malalaking sigalot at ang kalakhan ng bansa ay lumalaban na lamang sa mga pagsubok upang sa araw-araw ay manatiling busog at buhay. Sa pagbabago ng ating lipunan, may saysay pa ba ang linyang “ang mamatay nang dahil sa’yo” ngayon? May dapat pa bang mamatay para sa ating bayan?

Ito ang argumento ng ilang kritiko ng Lupang Hinirang, partikular ng kontrobersyal na huling linya. “Defeatist” diumano ang pakahulugan nito sa puntong hindi akma ang kamatayan upang maging dulo ng bawat paghahangad sa tagumpay. Wala na raw rason para itulak ang pag-aalay ng buhay para sa bansa, bagkus, mas nararapat na lamang itong “mahalin”. Kung tutuusin, mas positibo ang “magmahal” kaysa “mamatay” nang dahil sa Pilipinas sa panahon ngayon.

Hanggang saan ang kaya nating gawin para sa pagmamahal? Kaiba ba ang konsepto ng pagmamahal sa pagitan ng bansa at sa isang tao, hayop o relihiyon? Isang halimbawa ang seremonyas ng kasal kung saan lutang lagi ang katagang “till death do us part”. Handa tayong mamatay para sa pustahan: “peksman, mamatay man” o “cross my heart: hope to die”. Sa paniniwalang Kristiyano, lalo na sa mga Katoliko, bakit natin hinihingi kay Inang Maria ang panalangin “ngayon at kung kami’y mamamatay” o “now and at the hour of our death”?

Ituring nyo na akong konserbatibo sa usapin ng pagka-makabayan ngunit para sa akin, alinmang pagbabago sa alinmang bahagi ng Pambansang Awit ay maituturing na pandaraya sa mga datos ng ating kasaysayan.

Ang planong pagpapalit ng titik ng Lupang Hinirang ay isang porma ng “historical revisionism”.

Nananatili ang Lupang Hinirang bilang pinakamataas na himno ng bayan upang ipagdiwang ang bawat dunong at dugong inalay ng ating mga ninuno para makamtan ang kasarinlan. Nananatiili ang Lupang Hinirang dahil salamin ito ng sakripisyo ng mga nasawi sa gitna ng giyera o sa pakikipaglaban ng prinspyo para sa causa ng demokrasya. Nananatili ang Lupang Hinirang sa ating pambansang kamalayan upang patuloy na ipaalala sa atin na pahalagahan ang bawat layang tinatamasa natin hanggang kasalukuyan.

Walang dahilan para pagdiskitahan ang huling linya ng Lupang Hinirang. Pagbabalik ng kabutihang-asal at hindi pagpapalit ng mga salitang hinabi ng kabayanihan sa Pambansang Awit ang solusyon sa bumababang moral ng ating bansa.

cropped-article-stoper.png