Rated PG: Timplahan ng Disiplinang May Kurot na Pang-unawa

Ang rebyu na ito ay ipinasa sa National Youth Commission (NYC) bilang bahagi ng paggunita sa Children’s Month ngayong buwan ng Oktubre. Malugod kong binabahagi rito sa Aurora Metropolis ang pananaw sa isang makabuluhang pagtatanghal sa entablado ukol sa pagpapalaganap ng adbokasiyang “positive discipline” sa mga kabataang Pilipino.

Ang entablado ng PETA bago magsimula ang Rated PG.

Ang entablado ng PETA bago magsimula ang Rated PG.

Ang PETA Phinma Theater kung saan ginanap ang dulang Rated PG.

Ang PETA Phinma Theater kung saan ginanap ang dulang Rated PG.

Ang PETA Theater Center sa New Manila, Quezon City,

Ang PETA Theater Center sa New Manila, Quezon City. Napakahirap hanapin. Haha!

Marami sa ating mga Pilipino noon at ngayon ang dumaan sa pisikal na pagdidisiplina ng magulang noong panahon ng ating pagkabata. Habang tayo’y lumalaki, marami naman sa atin ang naintindihan ang gustong iparating ng nanay, tatay o mga tagapag-alaga natin sa tuwing nagagawa nila ito. Dahil dito, maaga tayong natuto sa pagkakakilanlan ng tama o paggawa ng nararapat para sa ating sariling kapakanan. Sa kabila nito, nakakalungkot isiping may mga iilang ang epekto ng ganitong disiplina ay nagdudulot ng tila matagalang bangungot na nadadala nila sa kanilang puso habambuhay. Binubunga nito ang isang pagkataong puno ng poot, pangamba at kawalang pag-asang nagsimula sa maagang pagkamulat sa karahasan sa loob mismo ng tahanan, paaralan o pamayanan.

Bilang magulang ng bansa, may mga ligal na probisyon at mga panukalang batas ang ating pamahalaan upang tumugon sa masamang epekto sa kabataan ng ating nakasanayang pagdidisiplina na kilala bilang “corporal punishment”. Pinapaalala nito sa mga magulang at tagapag-alaga ang kanilang mga limitasyon sa pagbibigay ng parusa. Bukod dito, inaatasan rin sila ng batas na ipaliwanag sa bata ang mga aral o akmang dahilan na kaakibat ng kanilang pagdidisiplina. Sa pamamagitan ng mga polisiyang ito, iginigiit ng estado na mabura sa lipunan ang “corporal punishment” at sa halip ay maisalin sa mas kaaya-ayang katawagang tinatawag na “positive discipline”.

Sinisikap ng ilang organisasyon at pribadong institusyon na tulungan ang mga ahensiya ng gobyerno upang ipalaganap ang kaalaman ukol sa adbokasiya ng “positive discipline” para sa kapakanan ng kabataang Pilipino. Nagsasagawa ang mga ito ng mga gawain at programang nagpapamulat sa lahat, bata man o matanda, sa karapatan ng mga kabataang sumasakop sa loob ng pamilya, barangay, eskwela at sa lipunang kanilang ginagalawan. Isa sa mga grupong tumataguyod sa pagpapahayag ng mga karapatang ito ay ang mga nasa larangan ng sining, partikular sa industriya ng teatro. Dito aktibo ang Philippine Educational Theater Association o PETA.

Bilang bahagi ng pagdiriwang ng Children’s Month ngayong Oktubre, ang PETA, sa pamamagitan ng PETA Advocate Right to Safety Zone for Children (PETA ARTS Zone Project) kasama ang terre des Hommes-Germany (international children’s right organization) at German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development ay naghandog ng isang makabuluhang pagtatanghal na nagpapakita na ang tamang pagdidisiplina sa bata ay magdudulot ng kabutihan, hindi lang sa kanyang katauhan kundi sa lahat ng aspeto ng pamilya at komunidad.

Pinamagatang “Rated PG”, ito ay kuwentong umiikot sa isang pamilyang hindi naiiba sa tipikal na pamilyang Pilipino. Si Joselle, bilang inang nagnanais ng magandang kinabukasan para sa pamilya, ay nagbabalak na magtrabaho sa ibang bansa upang masiguro ang pagtatapos ng pag-aaral ng mga anak na sina Rosalie at Tonton. Hindi maiiwasang mag-alala ni Joselle sa pagsubaybay sa gawi’t pag-uugali ng mga ito dahil masyado ring tutok sa pagha-hanapbuhay ang asawang si Romy. Napaka-kaunti ng oras na ama ng pamilya upang panatilihin ang magandang moral ng kanyang mga anak na sa panahon ngayon ay mas nangangailangan ng tamang paggabay. Sa pagkamulat niya sa mundo ng pagdadalaga, si Rosalie, ang panganay sa pamilya, ay nakakaranas na ng mga pangyayari kung saan bukas siya sa mga di-kaaya-ayang gawain. Dahil sa sobrang paghihigpit at pagdududa ni Joselle sa mga ginagawa niya, hindi na naging malapit ang loob ni Rosalie sa kanyang ina na sa kanyang isipan ay hindi siya naiintindihan nito. Si Tonton naman, ang bunso ay nagiging sobrang pilyo na umaabot sa sitwasyong hindi niya na alam na ang kanyang ginagawa ay hindi na tama. Dahil sa pagiging pasaway, napapasabak si Tonton sa mga away at napapagaya sa hindi magagandang gawi ng iba nyang mga kaklase tulad ng pagmumura o pagsuway sa kanilang guro. Sa mga tulad nito’y nasusubukan ang kakayahan ni Joselle bilang nanay na mas nakatuon sa pagdidisiplina ng mga anak nang hindi gumagamit ng pisikal na parusa tulad ng pamamalo, pangungurot at iba pa. Lumaki man sina Joselle at Romy sa ganitong pagpaparusa noong sila’y bata pa, ayaw niyang gayahin ang naranasan nito sa kanyang mga magulang.

Bukod sa problema ng pamilya ni Joselle, ipinakita rin dito ang mga posibleng resulta sa mga kabataan ng pagiging salat sa patnubay ng mga magulang dahil sa sobrang pagtatrabaho, pagkaabala sa pag-aalaga ng napakaraming supling at hindi pag-alam sa aktibidad o mga lugar na pinupuntahan nito. Ipinapakita rito ang iba’t ibang klase ng pagrerebelde ng mga kabataan tulad ng paninigarilyo o pag-inom ng alak, paghahanap ng atensyon ng iba sa pamamagitan ng pakikipag-text, pakikipag-away sa kalaro o kaklase o yung hindi na sinusunod ang utos ng kanilang magulang.

Dumaan ang mga pagsubok sa pamilya ni Joselle kung saan kinailangan na niyang gawin ang huling paraang naisip nila ni Romy, ang kausapin nang masinsinan sina Rosalie at Tonton. Dito narinig ng mag-asawa ang saloobin ng mga anak, lalo na ang panig ni Rosalie na lumala ang pagtatampo nang hindi siya payagan ni Joselle na sumali sa isang school dance competition. Ang pag-uusap na ito ang naging susi upang masolusyunan ang mga problema ng pamilya. Sa pagtatapos ng kanilang pag-uusap ay napagkasunduan nilang mag-uusap nang mas madalas kung may problemang kailangang solusyunan at hindi dadaanin sa mainit na komprontasyon ang anumang bagay na hindi pagkakasunduan. Nagtapos ang mga suliranin sa pagpapakita ni Joselle na ang bata ay mapapatino sa mahinahong disiplina nang hindi gumagamit ng marahas na pagpaparusa.

Tipikal man ang istorya ng Rated PG, sinasalamin ng 2010 Carlos Palanca Memorial Award for Literature awardee ang lahat ng mga pinakamahalagang isyung pang-pamilya at panlipunan na nakatuon sa mga kabataan. Sa pangunguna ng direktor na si Mae Quesada-Medina, manunulat nitong si Liza Magtoto, at likhang musika’t komposisyon ni Vincent de Jesus na idinerehe ni Dodjie Fernandez, naging magaan ang pagtatanghal ng Rated PG, marapat upang mapanood ng mga kabataan kasama ang kanilang mga magulang at guro. Higit sa lahat, epektibo ang naging pagganap ng mga tao sa ibabaw ng entablado na nagpatawa sa atin at nagbigay ng malinaw na larawan na nais iparating sa atin ng palabas na ito. Pinatunayan ng Rated PG at ng iba pang pagtatanghal ng PETA-ARTS Zone Project na ang kabataan ay hindi lang basta mga bata, sila’y mga buong tao na at may karapatang mabuhay nang maayos sa mundong nilikha Niya.

DEMOLISYON Welcome Remarks: Hindi Pa Huli Para Itama Ang Mga Mali

Talumpati ng inyong lingkod bilang pagbati sa mga nagsipagdalo sa DEMOLISYON na ginanap kahapon, Oktubre 18, 2013, sa Bulwagang Leandro V. Locsin, NCCA Intramuros, Maynila. Ang DEMOLISYON ay isang pagpupulong na nakatuon sa kamalayan ukol sa mga heritage site sa lungsod ng Maynila na nanganganib nang masira dahil sa kapabayaan ng mga tao. Kasama rin dito ang pagpapakilala sa panauhing pandangal nito na si dating Manila Mayor Alfredo Lim na siyang tagapagsimula ng nasabing pagpupulong.

Ang may-akda habang inaabot ang certificate of appreciation kay dating Manila Mayor Alfredo Lim kasama ang mga kinatawan ng KKM at G. Franco Sena, pangulo ng UAPSA-PLM

Ang may-akda habang inaabot ang certificate of appreciation kay dating Manila Mayor Alfredo Lim kasama ang mga kinatawan ng KKM at G. Franco Sena, pangulo ng UAPSA-PLM

Logo ng DEMOLISYON at mga smahang nagsama-sama upang maisakatuparan ito.

Logo ng DEMOLISYON at mga samahang nagsama-sama upang maisakatuparan ito.

Our beloved mayor Alfredo Lim, first congressional district councilor Niño dela Cruz, former youth bureau director Arch. Dunhill Villaruel, PLM College of Mass Communication dean, my mentor, Prof. Ludmila Labagnoy, United Architects of the Philippines Student Auxiliary-PLM Chapter president Daniel Franco Seña, distinguished speakers, special guests, participants from different universities and organizations, colleagues at Katipunan ng Kabataang Maaasahan, kabataan ng Maynila, kabataang Pilipino, isang magandang umaga po at maligayang pagdating sa pagpupulong na ito, ang DEMOLISYON.

Bago po ang lahat, ang buong sambayanan ay nalulungkot sa naganap na lindol noong October 15 sa Kabisayaan. Halos daang tao na ang nasawi, dumarami pa ang bilang ng sugatan at nawawala at lumalaki pa ang halaga ng mga nasirang imprastraktura. Ngunit ang tunay na nakakadurog ng puso para sa akin ay ang pagkasira ng napakaraming simbahang itinuturing nang kayamanan ng bansa.

They are not just religious buildings for Catholic Filipinos. These churches played their significant part in Philippine history. From their architectural designs to thousands of known and unknown stories about them, these churches are indeed symbols of our identity as God fearing and freedom loving nation.

Marami tayong nalulungkot at nasasayangan sa pagkawasak ng mga ito, but I know many of us are thinking that these sudden event may be a wakeup call for all Filipinos by God, by Mother Nature and by our Motherland to give extra attention in protecting our national treasures for our future generation. These important structures were built and maintained by our ancestors not just to create a living symbol of a strong institution but to share the legacy of our race to the world that every Filipino must be proud of.

I hate to say this but the October 15 major earthquake happened on the week of Demolisyon. I can’t say that it is a perfect timing but we are somehow fortunate here inside the Bulwagang Leandro V. Locsin to establish a realization out of hundreds of wisdom that we are going to hear today. A realization that here in city of Manila alone, we have so many old churches, ancestral houses, historical sites and heritage structures. All of them are priceless because they reflect our almost 400-year-old history and our colorful city culture. They also need our help.

Mulat tayong lahat na minsang naglakad sa inaapakan nating daan ang ating mga idolong bayani. Yung inaakala nating mga nakakatakot na lugar ay minsang pinagtanghalan ng mga pinakamagagaling na artista noon o di kaya’y naging meeting place ng mga leader natin noon para sa ganap na kalayaan ng ating bansa. Yung inaakala nating pader lang ang siyang nag-alaga hindi lang sa lupain ng Maynila kundi sa karangalan ng mismong pangalan nito. Na baka ang pinapabayaan nating mga lumang bahay o gusali ay naging pundasyon sa kasaganahan na meron ang ating lungsod at kasarinlang meron ang ating bansa sa ngayon.

Today, DEMOLISYON will help you involve with the advocacy of heritage conservation. We will explore the Old Manila and will help you shape ideas on how we can bring back the glory days of our beloved city. We will help you on how to make a difference out of simple social action and usage of modern technology. We will help you to understand a potential process of renovating an institution that is currently being ruined by corrupt practices and some greedy politicians.

Gigibain natin ang prinsipyo ng salitang DEMOLISYON at tayong mga kabataan na narito ang magsisilbing construction worker na tutulong sa mga tagapagsulong ng adbokasiyang ito na gibain ang ganitong pag-iisip ng ilang indibidwal, grupo’t korporasyon.

Hindi na natin maibabalik ang dati pero may panahon pa para itama ang mga mali. Save our heritage sites by knowing their rights.

On behalf of Katipunan ng Kabataang Maaasahan, United Architects of the Philippines Student Auxiliary-PLM Chapter and PLM College of Architecture and Urban Planning, I welcome you to DEMOLISYON, a one-day conference on youth involvement in protecting and maintaining historical zones and structures within the city of Manila. Enjoy, learn and be involved. Maraming salamat po.

It is with great pride to introduce to you our guest of honor as he formally start DEMOLISYON. He serves as an inspiration for the Manilenyo youth. He might not be a perfect leader for everybody, but what he did for Manila for more than a decade was really exemplary and he left his greatest political legacy for the good of his beloved Manilans. Please welcome, former Manila’s Finest police officer, former director of the National Bureau of Investigation, former secretary of the Interior and Local Government, former Philippine senator, former mayor of the capital city and the 1st recipient of our organization’s Supremo ng Kabataang Manilenyo citation, Hon. Alfredo S. Lim.